MLC RENTAL chia sẻ về các chức năng điều khiển của xe cắt kéo để bạn nắm rõ. Hy vọng bạn tuân thủ đúng quy trình vận hành để giúp công việc hiệu quả mà còn đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người lao động.
Các chức năng điều khiển của xe cắt kéo
Để đảm bảo an toàn lao động và tối ưu hiệu suất làm việc, việc nắm vững các chức năng điều khiển của xe cắt kéo (Scissor lift) là yêu cầu bắt buộc đối với mọi kỹ thuật viên. Đối với dòng xe nâng người nói chung và xe cắt kéo nói riêng, hệ thống điều khiển được chia thành hai bộ phận chính: Bảng điều khiển bên dưới và bảng điều khiển trên sàn.
Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về các nút chức năng và quy trình vận hành chuẩn.
Bảng điều khiển bên dưới
Bảng điều khiển này thường nằm ở bên hông thân xe, được sử dụng để kiểm tra kỹ thuật trước khi làm việc hoặc vận hành xe trong các trường hợp khẩn cấp từ mặt đất.
Khóa chuyển đổi chế độ (Key Switch)
Đây là “bộ não” quyết định vị trí điều khiển quyền lực của xe. Chìa khóa có 3 vị trí tương ứng với 3 chế độ:
- Vị trí trên sàn: Trao quyền điều khiển cho người đứng trên sàn thao tác
- Vị trí dưới sàn: Chỉ cho phép thao tác tại bảng điều khiển bên dưới thân xe.
- Vị trí O: Ngắt toàn bộ hệ thống điều khiển. Xe sẽ không thể hoạt động ở cả hai vị trí.
Lưu ý: Khi không sử dụng, nên để khóa về vị trí 0 để đảm bảo an toàn.
Nút dừng khẩn cấp (Emergency Stop)
Nút này có thiết kế đặc trừng: Màu đỏ, kích thước lớn và dạng nấm để dễ dàng nhận diện.
- Chức năng: Ngắt toàn bộ nguồn điện điều khiển ngay lập tức khi được ấn xuống
- Thao tác: Nhấn mạnh để dừng xe. xoay hoặc kéo nút ra để cấp điện trở lại trước khi vận hành.
Công tắc nâng hạ (Toggle Switch)
Tại bảng điều khiển bên dưới, người vận hành chỉ có thể thực hiện chức năng nâng/ hạ theo phương thẳng đứng (không di chuyển xe)
- Nâng lên: Ấn giữ mũi tên đi lên. Khi sàn đạt độ cao mong muốn, thả tay ra sẽ tự động đứng lại vị trí mong muốn.
- Hạ xuống: Ấn giữ nút mũi tên xuống. Thả tay để hạ ở một vị trí mà bạn mong muốn.
Bảng điều khiển bên trên sàn làm việc
Đây là bảng điều khiển chính giúp người vận hành di chuyển và thao tác khi đang làm việc trên cao.
Nút dừng khẩn cấp
Tương tự như bảng điều khiển bên dưới, nút Emergency Stop trên sàn cũng có chức năng ngắt nguồn toàn hệ thống.
- Quy tắc an toàn: Để xe hoạt động, bắt buộc cả hai nút dừng khẩn cấp (ở trên sàn và dưới đất) đều phải ở trạng thái mở (được kéo ra)
Các nút chọn chế độ vận hành
Trên hộp điều khiển sẽ có các nút bấm để chuyển đổi chức năng cho tay trang (Joystick):
- Chế độ nâng hạ: Nhấn nút nhọn chế độ nâng. Sau đó đẩy tay trang về trước để nâng lên, kéo về sau để hạ xuống.
- Chế độ di chuyển: Nhấn nút chọn chế độ di chuyển. Đẩy tay trang về trước để xe tiến, kéo về sau để xe lùi.
Nút chọn tốc độ (Speed select)
Dùng để điều chỉnh tốc độ di chuyển của xe phù hợp với môi trường làm việc:
- Chế độ rùa (chậm): Tua tốc độ chậm, mô-men xoắn cao, dùng khi leo dốc hoặc di chuyển trong không gian hẹp.
- Chế độ thỏ (nhanh): Tốc độ nhanh, dùng khi di chuyển đường bằng phẳng, thoáng đãng.
Tay điều khiển (Joystick)
Đây là bộ phận tích hợp nhiều chức năng phức tạp nhất:
- Cò an toàn (Enable Trigger/ Lưỡi gà): Nằm phía trước tay cầm. Người vận hành bắt buộc phải bóp và giữ cò này thì các thao tác khác (nâng, hạ, di chuyển, đánh lái) mới có hiệu lực.
- Điều tốc vô cấp: Tốc độ của xe tỷ lệ thuận với độ lệch của tay trang. Đẩy/ kéo càng xa vị trí trung tâm, xe chạy/ nâng càng nhanh. Khi thả tay, tay trang về vị trí giữa, xe sẽ dừng lại.
- Đánh lái: Trên đỉnh tay trang có 2 nút bấm dùng để đánh lái bánh xe sang trái hoặc phải.
Các tính năng xử lý sự cố khẩn cấp ở xe cắt kéo
Trong quá trình vận hành xe nâng người, sự cố kỹ thuật là điều không mong muốn nhưng cần phải biết cách xử lý.
Chốt hạ khẩn cấp (Emergency Down)
Trong trường hợp xe đang ở trên cao nhưng gặp lỗi động cơ hoặc mất nguồn điện, không thể hạ xuống bằng bảng điều khiển:
Giải pháp: Sử dụng chốt hạ khẩn cấp (thường là van kéo dây hoặc núm xoay) nằm ở bệ xe bên dưới.
Nguyên lý: Cơ cấu này giúp xả dầu thủy lực trong xi lanh nâng, lợi dụng trọng lực để đưa sàn thao tác xuống đất một cách từ từ và an toàn.
Mở phanh để đẩy xe
Trường hợp xe bị hỏng hóc, không thể thực hiện được bất kỳ chức năng nào khác mà vẫn đang đứng chắn lối đi trong công trường hoặc nhà máy. Lúc này phải có biện pháp để di chuyển xe ra khỏi vị trí khác.
Lúc này cần vô hiệu hóa chức năng của phanh, bằng cách tạo áp lực thủy lực để đẩy lại lực ép của phanh không cho ép vào bánh xe. Bằng cách đó có thể đẩy xe đi một cách dễ dàng.
Quy trình thực hiện:
Bước 1: Ấn chốt xả phanh (thường màu đen) vào bên trong.
Bước 2: Dùng tay bơm liên tục vào núm bơm (thường màu đỏ) trong khoảng 1 phút. Việc này tạo áp lực dầu thủy lực cưỡng bức để mở ngàm phanh, tách má phanh khỏi bánh xe.
Cảnh báo quan trọng: Tuyệt đối không được mở phanh khi xe đang đỗ trên mặt nghiêng hoặc dốc, vì xe có thể bị trội tự do gây nguy hiểm nghiêm trọng.
Tham khảo: Buổi đào tạo vận hành xe nâng người